Normy BMI – Sprawdź swój prawidłowy wskaźnik BMI. BMI – normy dla wieku i płci

Normy BMI dla dorosłych są takie same dla kobiet i mężczyzn, a prawidłowy wynik mieści się w przedziale 18,5–24,9. Poniżej 18,5 zaczyna się niedowaga, od 25,0 nadwaga, a od 30,0 otyłość. Jedyna grupa, w której te progi przesuwają się w górę, to osoby po 65. roku życia.

Spis treści:

• Normy BMI – jaka jest prawidłowa waga?
• Wskaźnik BMI na podstawie porównania masy do wzrostu
• Od jakiego BMI jest niedowaga i co oznaczają progi 16, 17 oraz 18,5
• Ile wynosi prawidłowe BMI i przy jakim wyniku ryzyko jest najniższe
• Jakie powinno być idealne BMI? Wszystko zależy od wagi, wzrostu i wieku oraz Twoich potrzeb
• Normy BMI a wiek i płeć – tabela dla dorosłych i seniorów
• Normy BMI u dorosłych
• Normy BMI u kobiet
• Normy BMI u mężczyzn
• Czy wiek ma wpływ na BMI? Jak je analizować w zależności od wieku?
• Podsumowanie – normy BMI
• Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi
• Bibliografia i źródła naukowe

BMI – wskaźnik masy ciała – najważniejsze wnioski

• Prawidłowe BMI u osoby dorosłej mieści się w przedziale 18,5–24,9. Poniżej 18,5 zaczyna się niedowaga, którą Światowa Organizacja Zdrowia dzieli jeszcze na trzy stopnie [1].
• Niedowaga nie jest bezpieczniejsza od nadwagi. W metaanalizie 239 badań obejmujących około 4 miliony dorosłych wiązała się z 47% wyższym ryzykiem zgonu niż masa ciała w normie [2].
• Najniższe ryzyko zgonu przypada na węższy przedział niż cała norma, między 20,0 a 25,0, więc dolna część normy nie jest bezpieczniejsza od górnej [2].
• Po 65. roku życia dolna granica przesuwa się w górę. U mężczyzn w tym wieku BMI poniżej 21 wiązało się z ryzykiem zgonu wyższym o 82% niż wynik 21,0–24,9 [5].
• Normy są identyczne dla kobiet i mężczyzn, ponieważ do wzoru wchodzą tylko masa ciała i wzrost.
• Sam wynik nie mówi, ile masz tkanki tłuszczowej. Przy BMI poniżej 40 potrzebny jest jeszcze obwód talii albo stosunek obwodu talii do wzrostu [8].

Co widzimy w pracy z podopiecznymi – normy BMI

W pracy z podopiecznymi widzimy, że sam wynik BMI rzadko jest tym, po co ludzie przychodzą. Najczęściej pojawia się pytanie, czy 26,4 to już powód do zmartwienia, i na starcie współpracy mylą się przy nim dwie rzeczy, bo ten sam wynik u osoby trenującej siłowo i u osoby siedzącej cały dzień przy biurku znaczy coś zupełnie innego. Drugą powtarzalną sytuacją jest zbyt niska masa ciała traktowana jako sukces, zwykle u kobiet po długiej redukcji, które przychodzą z wynikiem około 17 i zgłaszają zmęczenie albo brak miesiączki. Najlepiej sprawdza się u nas ustawienie celu na obwód talii i samopoczucie zamiast na jedną liczbę, choć najtrudniej przekonać do tego kogoś, kto waży się codziennie od lat. Pierwszą zmianę w pomiarach widać zwykle po 6–8 tygodniach.

Normy BMI – jaka jest prawidłowa waga?

Norma na BMI wynosi od 18,5 do 24,9. Wynik w tym przedziale wskazuje na prawidłową masę ciała. Z kolei wynik od 25 do 29,9 wskazuje na nadwagę, a powyżej 30 na otyłość. Wynik BMI poniżej 18,5 świadczy o zbyt niskiej masie ciała.

Chcesz obliczyć swoje BMI?

Skorzystaj z kalkulatora BMI od Dietetyki #NieNaŻarty.

Tabela poniżej pokaże Ci dokładnie oznacza wskaźnik BMI

Stopnie otyłości

• otyłość 1 stopnia – 30-34,9
• otyłość 2 stopnia – 35-39,9
• otyłość 3 stopnia – >40

Im wyższy stopień otyłości, tym większe ryzyko chorób metabolicznych takich jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie czy miażdżyca.

Kalkulator BMI – co to jest? Jak wyliczyć BMI i ocenić masę ciała?

Kalkulator BMI to praktyczne narzędzie, które informuje czy nasza waga jest prawidłowa. Samo BMI (ang. body mass index) to stosunek masy ciała do wzrostu. 

BMI = masa ciała (kg)/wzrost2 (m)

Jak widzisz obliczenie BMI jest proste, bo potrzebujesz do niego tylko dwóch danych, a są to masa ciała i wzrost. Nie trzeba tutaj podawać takich informacji jak płeć, wiek czy obwód brzucha. 

Nasz kalkulator BMI jest bardzo prosty w obsłudze. Wpisujesz w niego tylko swoją masę oraz wzrost i od razu otrzymujesz informacje, czy Twoja wartość BMI jest odpowiednia! Jest to dużo lepsze rozwiązanie niż obliczenia na kartce, gdyż wzrost trzeba podnieść do kwadratu.

Jeżeli Twój wskaźnik BMI wskazuje na nadwagę i otyłość, to zdecydowanie warto zapoznać się z ofertą indywidualnej diety online od Dietetyki #NieNaŻarty. 

Sam wskaźnik BMI ma już blisko 200 lat i cały czas jest dobrym narzędziem do wskazania, czy nasza masa ciała jest prawidłowa w stosunku do naszego wzrostu. Co prawda ma kilka wad i nie jest odpowiedni dla każdego, ale o tym dowiesz się w dalszej części artykułu! 

Wskaźnik BMI na podstawie porównania masy do wzrostu

Wskaźnik BMI (ang. body mass index) wskaże, czy nasza masa ciała jest odpowiednia w stosunku do naszego wzrostu. Prawidłowy wynik mieści się w granicach od 18,5 do 24,9. 

Wyniki poniżej to informacja, iż dolega nam niedowaga. Z kolei wyniki BMI powyżej 25 to nadwaga, a powyżej 30 to otyłość. Im wyższy wskaźnik masy ciała, tym gorzej dla naszego zdrowia. A to dlatego, że wzrasta ryzyko wystąpienia chorób takich jak:

• cukrzyca typu 2 
• nadciśnienie, 
• miażdżyca
• zapalenia jelit
• depresja
• zespół policystycznych jajników (PCOS)
• choroba refluksowa przełyku 

i wiele więcej. 

Z kolei zbyt niski indeks masy ciała to również alarmująca informacja, gdyż w takim przypadku może wystąpić niedożywienie, zaburzenia miesiączkowania, pogorszenie odporności, niedoboru witamin i składników mineralnych czy też pogorszonego gojenia się ran. 

Im wyższy wskaźnik BMI ponad normę, to wyższe ryzyko wielu chorób np. cukrzycy typu 2!

Co bardzo ważne nie ma jednej idealnej wagi dla każdej osoby. Pomiar BMI bierze pod uwagę masę ciała jak i wzrost, przez co osoba o wadze 80 kg i wzroście 170 cm może mieć inny wynik niż osoba również o wadze 80 kg, ale wzroście 180 cm. Stąd też nigdy nie można patrzeć na samą masę ciała, a należy uwzględniać wzrost danej osoby.

Znaczenie konkretnej liczby, czyli tego, czy wynik 22, 27 albo 31 wymaga reakcji, rozkładamy na czynniki pierwsze w osobnym tekście o tym, co oznacza BMI.

Od jakiego BMI jest niedowaga i co oznaczają progi 16, 17 oraz 18,5

Niedowaga zaczyna się poniżej BMI 18,5, ale Światowa Organizacja Zdrowia dzieli ją na trzy stopnie. Łagodna niedowaga to 17,00–18,49, wychudzenie 16,00–16,99, a wygłodzenie wynik poniżej 16,00 [1].

Wynik BMI	Klasyfikacja WHO	Co z takim wynikiem robimy w gabinecie
poniżej 16,00	wygłodzenie	kierujemy do lekarza, dieta powstaje dopiero po ocenie stanu zdrowia
16,00–16,99	wychudzenie	sprawdzamy cykl miesiączkowy, morfologię i historię odchudzania
17,00–18,49	niedowaga łagodna	budujemy nadwyżkę kaloryczną i pilnujemy regularności posiłków
18,50–24,99	prawidłowa masa ciała	zakres odniesienia dla dorosłych do 65. roku życia

Ten podział ma znaczenie, bo ryzyko nie zaczyna się dopiero przy otyłości. W metaanalizie 239 badań obejmujących około 4 miliony dorosłych osoby z BMI poniżej 18,5 miały o 47% wyższe ryzyko zgonu niż osoby z masą ciała w normie [2]. U osób starszych zależność jest jeszcze wyraźniejsza, bo w przeglądzie 35 badań obserwacyjnych prowadzonych wśród seniorów w Azji zbyt niska masa ciała wiązała się z 64% wyższym ryzykiem zgonu [9].

Niski wynik rzadko bierze się znikąd. U naszych podopiecznych najczęściej stoi za nim długa redukcja prowadzona bez przerw, choroba przewlekła albo zaburzenia odżywiania, które wymagają osobnej pomocy. Zdarza się też, że przyczyna jest wyłącznie konstytucjonalna, a ktoś od zawsze był szczupły i mimo starań nie potrafi przytyć.

Jeżeli Twój wynik spadł poniżej 18,5, zacznij od policzenia, ile kalorii potrzebujesz, żeby zacząć przybierać. Sama chęć jedzenia więcej rzadko wystarcza, bo apetyt po długim deficycie wraca wolniej niż masa ciała.

Komentarz dietetyka – niedowaga przy diecie, która wygląda poprawnie

W pracy z podopiecznymi regularnie spotykam osoby, które trafiają do mnie z BMI 17,5 i przekonaniem, że jedzą dużo. Kiedy rozpisujemy realny dzień, okazuje się, że posiłki są trzy, wszystkie objętościowo duże i wszystkie ubogie w kalorie. Mechanizm jest prosty, bo warzywa, sałata i chude mięso nasycają szybciej, niż zdążą dostarczyć energię, więc taka osoba kończy dzień z deficytem, którego w ogóle nie czuje. Pierwsza rzecz, od której wtedy zaczynam, to dodatki podnoszące kaloryczność tego, co już stoi na talerzu, bo samo zwiększanie porcji u takiej osoby zwykle się nie udaje. Oliwa, orzechy, pełnotłusty nabiał i jeden posiłek w formie płynnej potrafią dołożyć 500–700 kcal dziennie bez uczucia przejedzenia.

Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty.

Ile wynosi prawidłowe BMI i przy jakim wyniku ryzyko jest najniższe

Prawidłowe BMI u osoby dorosłej wynosi od 18,5 do 24,9. Najniższe ryzyko zgonu przypada jednak na węższy przedział, między 20,0 a 25,0, co pokazała metaanaliza 239 badań z czterech kontynentów [2].

Cała norma nie jest więc jednakowo bezpieczna, choć różnice wewnątrz niej są na tyle małe, że nie ma powodu celować w konkretną wartość BMI po przecinku. Praktyczny wniosek brzmi inaczej, bo dolna część normy zasługuje na taką samą uwagę jak górna.

Wynik w normie nie zwalnia ze sprawdzenia reszty. Europejskie Towarzystwo Badań nad Otyłością zaleca, żeby przy BMI od 25 policzyć dodatkowo stosunek obwodu talii do wzrostu i traktować wartość powyżej 0,5 jako sygnał, że zawartość tkanki tłuszczowej jest zbyt wysoka [6]. Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości rozpoznaje natomiast otyłość brzuszną przy WHR powyżej 0,85 u kobiet i powyżej 0,9 u mężczyzn [7]. Oba pomiary opisaliśmy szerzej w tekście o innych wskaźnikach oceny masy ciała.

Jeśli masz dużo masy mięśniowej, wskaźnik zawyży ocenę i wtedy przydaje się tekst o BMI u sportowca. Jeśli interesuje Cię, gdzie ten wskaźnik zawodzi najczęściej, zebraliśmy to w artykule o tym, czy BMI jest wiarygodne. Historię i samą definicję wskaźnika opisaliśmy z kolei w tekście o tym, czym jest BMI.

Częste pytanie brzmi też, ile powinno się ważyć przy konkretnym wzroście. Odpowiedź na nie podaje się w kilogramach, a nie we wskaźniku, więc zebraliśmy ją w tekście o idealnej wadze do wzrostu i wieku.

Jakie powinno być idealne BMI? Wszystko zależy od wagi, wzrostu i wieku oraz Twoich potrzeb

Idealne BMI powinno wynosić pomiędzy 18,5 a 24,9. Taki wynik jest gwarantem, że nasza masa ciała jest prawidłowa i nie musimy doprowadzić do redukcji masy ciała. 

Z kolei wartości powyżej wskazują o nadwadze lub otyłości.

Co ciekawe w latach powstało pojęcie otyłości zdrowej metabolicznie, czyli osób, które chorują na otyłość (BMI powyżej 30), ale ich wyniki są w normie np. nie mają nadciśnienia, cukrzycy czy też dyslipidemi. I takie osoby rzeczywiście istnieją i po prostu mają szczęście.

Jednak nie jest tak kolorowo, gdyż osoby z metabolicznie zdrową otyłością wciąż mają o 49% wyższe ryzyko choroby niedokrwiennej serca oraz aż o 96% wyższe ryzyko niewydolności serca w porównaniu z osobami metabolicznie zdrowymi o prawidłowej masie ciała [3]. Stąd warto zadbać o redukcję masy ciała do prawidłowych wartości BMI! 

Dodatkowo otyłość (jak i niedożywienie) może obniżać odporność z powodu zmiany liczby leukocytów w organizmie [4]. Dlatego jeżeli często chorujesz, to kolejny znak, by zredukować masę ciała. 

Co ciekawe istnieje coś takiego jak naturalna szczupłość, która może wynikać z czynników genetycznych. 

Jak obliczyć swój BMI?

Sam wzór i liczenie ręczne, razem z najczęstszą pomyłką przy podnoszeniu wzrostu do kwadratu, rozpisaliśmy w osobnym tekście o tym, jak obliczyć BMI.

Normy BMI a wiek i płeć – tabela dla dorosłych i seniorów

Do 65. roku życia zakresy BMI są takie same dla kobiet i mężczyzn i wynoszą 18,5–24,9. Po 65. roku życia dolna granica przesuwa się w górę, a wynik z przedziału nadwagi przestaje być sygnałem alarmowym.

Grupa	Zakres odniesienia	Co mówią dane
Kobiety 18–64 lata	18,5–24,9 [1]	te same progi co u mężczyzn, bo do wzoru nie wchodzi płeć
Mężczyźni 18–64 lata	18,5–24,9 [1]	najniższe ryzyko zgonu w populacji ogólnej przypada na 20,0–25,0 [2]
Osoby po 65. roku życia	WHO nie ustala odrębnej normy	ryzyko zgonu rośnie poniżej 23, a przy wyniku 20,0–20,9 jest o 19% wyższe niż przy 23,0–23,9 [4]
Dzieci i młodzież do 18 lat	odczyt z siatek centylowych	progi zależą od wieku i płci dziecka

Wiek nie wchodzi do wzoru, więc kalkulator poda seniorowi taki sam wynik co trzydziestolatkowi. Zmienia się natomiast to, jak czyta się wartość wskaźnika. W badaniu 18 209 osób w średnim wieku 75 lat, obserwowanych przez blisko 7 lat, najniższe ryzyko zgonu u mężczyzn przypadało na BMI 25,0–29,9, a wynik poniżej 21 wiązał się z ryzykiem wyższym o 82% [5].

Powód jest praktyczny. Po 60. roku życia ubywa masy mięśniowej i niższa waga częściej oznacza sarkopenię niż szczupłość, dlatego u seniorów pilnujemy przede wszystkim ilości białka w diecie, a nie samej liczby na wadze. Niska masa ciała zwiększa u osoby starszej także ryzyko złamań, więc obok białka pilnujemy wapnia i witaminy D, o czym więcej w tekście o diecie przy osteoporozie.

Normy BMI u dorosłych

Normy BMI u dorosłych są takie same jak u osób starszych i prezentują się następująco: 

• Niedowaga – poniżej 18,5
• Prawidłowa masa ciała – 18,5 – 24,9
• Nadwaga – 25 – 29,9 
• Otyłość 1 stopnia – 30-34,9
• Otyłość 2 stopnia – 35-39,9
• Otyłość 3 stopnia – powyżej 40

Na uwagę zasługuje otyłość brzuszna (trzewna), która wynika ze zbyt dużej ilości gromadzącego się tłuszczu wokół narządów wewnętrznych. W przypadku takiej otyłości występowanie chorób sercowo-naczyniowych jest zwiększone, a taka otyłość skraca życie nawet o 10 lat! 

Co istotne tego rodzaju otyłości nie obliczysz ze wzoru na BMI, a poprzez pomiar obwodu talii oraz bioder. W tym artykule dowiesz się więcej o otyłości brzusznej!  

Normy BMI u kobiet

Wskaźnik BMI nie jest zależny od płci ani wieku. Normy BMI u kobiet prezentują się następująco:

• Niedowaga – poniżej 18,5
• Prawidłowa masa ciała – 18,5 – 24,9
• Nadwaga – 25 – 29,9 
• Otyłość 1 stopnia – 30-34,9
• Otyłość 2 stopnia – 35-39,9
• Otyłość 3 stopnia – powyżej 40

Pamiętaj, że u kobiet w ciąży wskaźnik BMI nie jest miarodajny! 

Normy BMI u mężczyzn

Wskaźnik BMI nie jest zależny od płci ani wieku. Normy BMI u mężczyzn prezentują się następująco:

• Niedowaga – poniżej 18,5
• Prawidłowa masa ciała – 18,5 – 24,9
• Nadwaga – 25 – 29,9 
• Otyłość 1 stopnia – 30-34,9
• Otyłość 2 stopnia – 35-39,9
• Otyłość 3 stopnia – powyżej 40

Pamiętaj, że u mężczyzn u bardzo wysokim poziomie tkanki mięśniowej (i niskim tkanki tłuszczowej) wskaźnik BMI również nie będzie obiektywny. 

Normy BMI u dzieci (Body Mass Index)

U dzieci i młodzieży ten sam wzór daje wynik, którego nie odczytuje się z tabeli dla dorosłych, tylko z siatek centylowych. Normy BMI dla dzieci opisaliśmy osobno, a samo czytanie siatek centylowych rozłożyliśmy krok po kroku w drugim tekście.

Czym są siatki centylowe?

Siatki centylowe to narzędzie, które pozwoli porównać Ci rozwój Twojego dziecka pod względem całej populacji dzieci w tym samym wieku oraz tej samej płci. 

Interpretacja wskaźnika BMI u dzieci wygląda następująco: 

BMI u dziecka	Ocena BMI dziecka
<5 centyla	niedowaga
5-85 centyla	prawidłowa masa ciała
>= 85 centyla	nadwaga
>= 95 centyla	otyłość

Wynik poniżej 5 centyla będzie wskazywać na niedowagę u dziecka, a wynik pomiędzy 5 a 85 centylem informuje o tym, że masa ciała dziecka jest prawidłowa.

Z kolei wynik powyżej 85 centyla to nadwaga, a powyżej 95 centyla to otyłość u dziecka.

Czy wiek ma wpływ na BMI? Jak je analizować w zależności od wieku?

Nie, wiek nie ma wpływu na BMI i ten wskaźnik nie zmienia się z wiekiem np. osoby starsze korzystają z takich samych norm, co osoby dorosłe. Do obliczenia wyniku BMI potrzebujemy tylko i wyłącznie masy ciała oraz wzrostu. Wiek nie ma tutaj żadnego znaczenia. 

Jednak w przypadku dzieci i młodzieży istnieje wyjątek. BMI oblicza się u nich tak samo jak u dorosłych. Jednak normy są inne i oblicza się je za pomocą siatek centylowych. 

Wynik BMI porównuje się do siatek centylowych i pomiar w zakresie od 5 do 85 centyla świadczy o prawidłowej masie ciała u dziecka. Z kolei poniżej 5 centyla o niedowadze, a powyżej 85 i 95 centyla odpowiednio o nadwadze i otyłości u dziecka. 

Komentarz dietetyka – czego nie powie Ci sam wynik BMI

Najczęstszy mit, który prostuję u podopiecznych, brzmi tak, że wynik w normie zwalnia z myślenia o składzie ciała. Widuję osoby z BMI 23 i obwodem talii 96 cm, u których lipidogram wygląda gorzej niż u kogoś z BMI 31 i regularnym treningiem. Dlatego przy pierwszym spotkaniu mierzę obwód talii i dzielę go przez wzrost, a przy wyniku powyżej 0,5 rozmawiamy o tłuszczu trzewnym niezależnie od tego, co pokazał wskaźnik masy ciała. Druga rzecz, o której mało kto pamięta, jest taka, że przy BMI powyżej 40 żaden dodatkowy pomiar nie jest już potrzebny, bo nadmiar tkanki tłuszczowej jest wtedy pewny.

Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty.

Podsumowanie – normy BMI

Zakresy BMI dla dorosłych są proste i takie same dla obu płci, bo prawidłowy wynik to 18,5–24,9. Poniżej tej granicy zaczyna się niedowaga, którą Światowa Organizacja Zdrowia dzieli na trzy stopnie, a powyżej 25,0 nadwaga i kolejne stopnie otyłości. Jedyna grupa z przesuniętymi progami to osoby po 65. roku życia, u których zbyt niski wynik jest groźniejszy niż lekka nadwaga. Sam wskaźnik nie mówi nic o składzie ciała, więc przy wyniku poniżej 40 zestawiamy go zawsze z obwodem talii. Jeśli Twój wynik wypada poza normą i chcesz to zmienić bez liczenia wszystkiego samodzielnie, dieta online ustawi jadłospis pod Twoje liczby i choroby współistniejące.

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

Ile powinno wynosić prawidłowe BMI?

U osoby dorosłej prawidłowe BMI mieści się w przedziale 18,5–24,9. Najniższe ryzyko zgonu obserwowano w węższym zakresie, między 20,0 a 25,0.

Od jakiego BMI jest niedowaga?

Niedowaga zaczyna się poniżej BMI 18,5. Światowa Organizacja Zdrowia dzieli ją na niedowagę łagodną (17,00–18,49), wychudzenie (16,00–16,99) i wygłodzenie poniżej 16,00.

Czy BMI zależy od wieku?

Do wzoru wiek nie wchodzi, więc otrzymany wynik jest taki sam w każdym wieku. Zmienia się interpretacja, ponieważ u dzieci korzysta się z siatek centylowych, a po 65. roku życia zbyt niski wynik jest groźniejszy niż lekka nadwaga.

Czy normy BMI dla kobiet i mężczyzn są różne?

Nie, progi są identyczne, ponieważ wzór uwzględnia tylko masę ciała i wzrost. Różnice w budowie ciała między płciami wychwytuje dopiero obwód talii albo pomiar tkanki tłuszczowej.

Jakie BMI jest idealne?

Nie ma jednej idealnej wartości współczynnika BMI. W praktyce celujemy w przedział 20,0–25,0 przy obwodzie talii mniejszym niż połowa wzrostu, a nie w konkretną liczbę.

Od jakiego BMI mówimy o otyłości?

Otyłość rozpoznaje się od BMI 30,0. Stopień pierwszy to 30,0–34,9, drugi 35,0–39,9, a trzeci wynik od 40,0. Od tego ostatniego progu, a przy chorobach towarzyszących już od 35,0, rozmawia się także o kwalifikacji do operacji bariatrycznej.

Bibliografia i źródła naukowe

[1] World Health Organization, Physical status: the use and interpretation of anthropometry. Report of a WHO Expert Committee. WHO Technical Report Series 854, Genewa 1995 (klasyfikacja BMI wraz z podziałem niedowagi).

[2] The Global BMI Mortality Collaboration, Body-mass index and all-cause mortality: individual-participant-data meta-analysis of 239 prospective studies in four continents, The Lancet 2016;388(10046):776–786. doi:10.1016/S0140-6736(16)30175-1

[3] Caleyachetty R., Thomas G.N., Toulis K.A. i wsp., Metabolically Healthy Obese and Incident Cardiovascular Disease Events Among 3.5 Million Men and Women, Journal of the American College of Cardiology 2017;70(12):1429–1437. doi:10.1016/j.jacc.2017.07.763

[4] Winter J.E., MacInnis R.J., Wattanapenpaiboon N., Nowson C.A., BMI and all-cause mortality in older adults: a meta-analysis, The American Journal of Clinical Nutrition 2014;99(4):875–890. doi:10.3945/ajcn.113.068122

[5] Carr P.R., Webb K.L., Neumann J.T. i wsp., Associations of body size with all-cause and cause-specific mortality in healthy older adults, Scientific Reports 2023;13:3799. doi:10.1038/s41598-023-29586-w

[6] Busetto L., Dicker D., Frühbeck G. i wsp., A new framework for the diagnosis, staging and management of obesity in adults, Nature Medicine 2024;30(9):2395–2399. doi:10.1038/s41591-024-03095-3

[7] Bąk-Sosnowska M., Białkowska M., Bogdański P. i wsp., Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024 – stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości, Medycyna Praktyczna, wydanie specjalne, wrzesień 2024: 1–116.

[8] Rubino F., Cummings D.E., Eckel R.H. i wsp., Definition and diagnostic criteria of clinical obesity, The Lancet Diabetes & Endocrinology 2025;13(3):221–262. doi:10.1016/S2213-8587(24)00316-4

[9] Shin H.E., Kim J.Y. i wsp., Obesity indicators and risk of mortality and functional health outcomes in Asian community-dwelling older adults: a systematic review and meta-analysis, Experimental Gerontology 2025;212:112936. doi:10.1016/j.exger.2025.112936